Þróunarverkefni · prufa fyrir boðinn hóp

Segullinn

Skildu svör starfsfólksins. Finndu næstu skref.

Stutt könnun, 16 fullyrðingar og tvær opnar spurningar, sem sýnir hvar starfsfólkið upplifir skýrleika, sanngirni og traust sterkast og veikast, og hvaða spurningar er gott að ræða næst.

Hnappurinn opnar tölvupóst til Kjartans með fjórum stuttum spurningum. Þú færð svar innan 2 virkra daga. Opnast ekkert? Skrifaðu á kjartan@verslanagreining.is.

Prufan er gjaldfrjáls og fyrir lítinn, boðinn hóp. Þátttakendur eru valdir úr þeim sem lýsa áhuga. Í prufunni þarf hver svarandi aðgang að claude.ai.

Hefurðu fengið boð? Opna prufuna (krefst boðs og innskráningar)

Staðan núna

Hvað er í boði, og hvað ekki

Hvað Segullinn er núna

Þróunarpróf. Þar er verið að prófa stutta könnun sem á að hjálpa stjórnendum að fá vísbendingar um hvernig starfsfólk upplifir daglegt starf.

Hvað stjórnandi fær í prufunni

Stutta könnun og samantekt á svörunum. Þegar næg svör liggja fyrir birtast niðurstöður eftir þáttum og helstu þemu úr opnum svörum. Samantektin getur bent á spurningar sem gagnlegt gæti verið að skoða næst. Svarendur þurfa aðgang að claude.ai.

Hvað niðurstöðurnar geta sagt

Þær eru vísbendingar til umræðu, ekki staðfest greining á orsökum. Segullinn úrskurðar ekki um brot, einelti, heilsufarsvanda eða ábyrgð einstakra starfsmanna. Spurningarnar hafa ekki enn verið prófaðar vísindalega.

Aðeins framtíðarsýn

Hugmyndir til skoðunar, ekki þjónusta sem er í boði núna:

  • Ítarleg kerfisúttekt og viðtöl
  • Samanburður milli vinnustaða
  • Vinnustaðavísitala
  • Viðurkenning
  • „Spyrja hópinn“

Lesa um framtíðarsýnina

Prufan er gjaldfrjáls. Verð síðar hefur ekki verið ákveðið. Þátttaka í prufunni er eftir boði. Þú getur skráð áhuga eða haft samband til að ræða hvort hún henti þínum vinnustað. Netfangið er kjartan@verslanagreining.is.

Hvernig prufan virkar

Fjögur skref í prufunni

  1. Stjórnandi setur upp könnun

    16 stuttar fullyrðingar um skýrleika, sanngirni, traust, forystu, samvinnu og fleiri þætti, auk tveggja opinna spurninga.

  2. Svarendur fá aðgang og hlekk

    Hver svarandi þarf aðgang að claude.ai. Áður en könnunin er send fá svarendur hlekk á claude.ai og eru beðnir að stofna aðgang ef þeir eiga hann ekki, í vafra eða í Claude-appinu. Síðan er könnuninni deilt með hlekk. Hún spyr hvorki um nafn né netfang.

  3. Fylgst með svörum

    Stjórnandinn sér hve margir hafa svarað, ekki hverju hver og einn svaraði.

  4. Samantekt

    Þegar næg svör liggja fyrir: niðurstöður eftir þáttum, helstu þemu úr opnum svörum og spurningar sem gagnlegt gæti verið að skoða næst.

Hentar vinnustöðum frá um 10 starfsmönnum. Það tekur um fimm mínútur að svara. Hægt er að endurtaka mælinguna síðar með nýrri könnun. Endurmæling er ekki sjálfvirk.

Dæmi um samantekt

Svona gæti samantektin litið út

Myndin sýnir hvers konar samantekt prufan gefur. Gögnin eru tilbúin.

  • Niðurstöður eftir þáttum. Hvar hópurinn mælist sterkastur og hvar veikastur.
  • Helstu þemu úr opnum svörum. Dregin saman af gervigreind. Svörin sjálf eru ekki sýnd.
  • Spurningar til að skoða næst. Til umræðu í hópnum, ekki fyrirmæli.
Samantekt · DæmiHugmyndarmynd · tilbúin gögn

Niðurstöður eftir þáttum

Samvinnasterkast
Sanngirniveikast
Skýrleikiinnan skekkjumarka

Helstu þemu úr opnum svörum

Óvissa um hver tekur ákvarðanir þegar vaktir breytast. Upplýsingar um breytingar berast seint.

Spurningar til að skoða næst

1
Veit fólk hver má ákveða hvað?Til umræðu, ekki niðurstaða
2
Hvað er í raun umbunað?Til umræðu, ekki niðurstaða
3
Hvernig berast upplýsingar um breytingar?Til umræðu, ekki niðurstaða
Hugmyndarmynd með tilbúnum gögnum. Engin raunveruleg fyrirtæki, svör eða tölur.

Trúnaður og gögn

Hvað stjórnandinn sér, og hvað ekki

Í prufunni eins og hún er núna

Stjórnandinn sér

  • Hve margir hafa svarað.
  • Niðurstöður eftir þáttum þegar að minnsta kosti fimm hafa svarað.
  • Helstu þemu úr opnum svörum þegar að minnsta kosti sjö hafa svarað, ekki svörin sjálf.

Stjórnandinn sér ekki

  • Svör einstakra starfsmanna.
  • Niðurstöður fyrir hópa sem eru of litlir. Þær eru merktar „ekki birtanlegt“.
  • Engin nöfn í könnuninni. Könnunin spyr hvorki um nafn né netfang. Svarendur skrá sig þó inn á claude.ai til að komast í prufuna. Skráð er hvort aðgangur hafi svarað, svo enginn svari tvisvar, en sú skráning er ekki tengd svarinu.
  • Hvernig samantektin verður til. Tölulegar niðurstöður eru reiknaðar með föstum formúlum, eftir sama líkani og reiknilíkan Segulsins. Þemu úr opnum svörum dregur gervigreind saman (Claude frá Anthropic). Hún er beðin um að vitna ekki orðrétt og nefna ekkert sem gæti auðkennt fólk, en það er ekki hægt að tryggja að fullu.
  • Hvar gögnin eru. Prufugögn eru geymd á claude.ai (Anthropic). Umsjónarmaður prufunnar getur tæknilega séð svörin en skoðar þau ekki nema til að laga villur.
  • Opinn texti. Það sem skrifað er í opin svör getur gefið vísbendingar um hver svaraði, sérstaklega í litlum hópum.
  • Ekki full nafnleynd. Tæknileg nafnleynd hefur ekki verið sannreynd og henni er því ekki lofað.
  • Ekki selt eða afhent. Gögnin eru hvorki seld né afhent öðrum.

Ábyrgð og persónuvernd

Rekstraraðili Segulsins er Straumrót ehf. Í prufunni eru unnin svör við könnuninni og upplýsingar um hvort aðgangur hafi svarað. Gögnin eru geymd á claude.ai (Anthropic) og eingöngu notuð til að búa til samantekt fyrir viðkomandi vinnustað. Svörum er eytt eigi síðar en 6 mánuðum eftir lok prufunnar. Fyrr má óska eftir að gögnum sé eytt með því að skrifa á kjartan@verslanagreining.is.

Meginreglur fyrir fullbúinn vettvang

Af hverju Segullinn

Talan segir hvað, en ekki alltaf hvers vegna

Starfsmannakannanir sýna þróun og margar gera það vel. Sumir þjónustuaðilar bera líka saman vinnustaði og leita skýringa. Til lengri tíma er markmið Segulsins að tengja saman upplifun starfsfólks, hugsanlegar orsakir, næstu skref og eftirfylgni í einu ferli.

Aukaleið · hugmynd í skoðun

Þarftu bara að spyrja hópinn um eitt verkefni?

Hugmyndin er að stjórnandi geti búið til stutta könnun um verkefni eða vinnulag og fengið einfaldar talningar, án einkunna eða greiningar.

Verkfærið „Spyrja hópinn“ er ekki enn til. Það yrði aðskilið frá könnun Segulsins, án greiningar og vísitölu, og svörin færu ekki í neinn samanburð.

Skrá áhuga á „Spyrja hópinn“

Hvernig það yrði hugsað
  • Fjögur skref. Heiti og stuttur texti, spurningar (um tíu að hámarki), forskoðun og einn hlekkur til að deila, og loks talning svara.
  • Einn kvarði. Mjög ósammála, ósammála, hlutlaus, sammála, mjög sammála og á ekki við. Auk þess opnar spurningar.
  • Fjöldi svara, ekki svarhlutfall. Hlekk er hægt að áframsenda og verkfærið staðfestir ekki að hver hafi svarað nákvæmlega einu sinni.
  • Engin innskráning svarenda. Ekki er spurt um nafn eða netfang. Stjórnandinn skráir sig inn til að búa til könnun og sjá niðurstöður.
  • Fimm svara lágmark á hverja spurningu. Ef svörin eru of fá eftir lokun stendur „ekki birt, of fá svör“, ekki að ekkert hafi fundist.
  • Opin svör geta komið upp um svarendur. Svarendum er bent á þetta áður en þeir svara og þeir geta sleppt opnum spurningum. Fimm svara lágmarkið kemur ekki í veg fyrir að rekja megi textasvar til svaranda.
  • Um verkefni, ekki fólk. Áminning um að spyrja ekki um nafngreinda einstaklinga, heilsu, einelti, áreitni eða agaviðbrögð. Sjálfvirk viðvörun hjálpar en tryggir ekkert.
  • Varðveisla. Tillaga er að eyða svörum sex mánuðum eftir lokun. Það er ekki staðfest regla.
Kjartan Örn Sigurðsson

Um höfundinn

Hver stendur á bak við Segulinn?

Kjartan Örn Sigurðsson hefur í meira en 25 ár gegnt stjórnunarstöðum á Íslandi, annars staðar á Norðurlöndum, í Evrópu og Bandaríkjunum. Hann var forstjóri Ormsson 2021–2026, stofnaði og byggði upp SRX og leiddi endurskipulagningu Egilsson eftir bankahrunið. Áður stýrði hann sölu- og markaðsmálum STRAX í Evrópu frá London.

Hann hefur setið í stjórnum skráðra og óskráðra félaga, meðal annars í stjórn Samtaka atvinnulífsins og SVÞ, og var sveitarstjórnarmaður á Álftanesi og í Garðabæ. Hann er með MBA-gráðu frá Háskóla Íslands.

Segullinn sprettur úr þeirri reynslu að vandi á vinnustað liggur oftar í leikreglum og kerfum en í fólkinu sjálfu.

Hefjum samtal

Viltu ræða prufuna, rýna aðferðina eða ræða samstarf?

Hafðu samband við Kjartan Örn Sigurðsson til að skrá áhuga á þátttöku í prufunni, gefa álit á aðferðinni eða ræða mögulegt samstarf.

Segullinn er stutt vinnustaðakönnun í prufu fyrir boðinn hóp. Sjá hvað er í boði → · Senda áhugapóst

Um aðferðina

Kenningin, greiningin og mörk hennar

Hér er hugmyndin á bak við Segulinn útskýrð nánar: hvaðan hún kemur, hvernig niðurstöður eru lesnar og hvað aðferðin getur ekki sagt til um.

Staða aðferðarinnar
  • Þetta er prufa og þróunarverkefni.
  • Vægi og þröskuldar hafa ekki verið endanlega staðfest.
  • Niðurstöður gefa vísbendingar en fella enga úrskurði.
  • Fræðilegar heimildir fyrir hugtökum jafngilda ekki sannprófun mælitækisins.

Vandinn

Tölur sýna þróun en skýra ekki alltaf ástæður hennar

Vinnustaðakannanir gera upplifun starfsfólks sýnilega. Þær sýna breytingar yfir tíma, geta afmarkað einingar þar sem eitthvað er að og gefa stjórnendum oft viðvörun áður en fólk fer. Það er mikils virði.

En þegar talan liggur fyrir vaknar önnur og erfiðari spurning. Hvað á vinnustaðnum veldur henni? Stjórnendateymi geta yfirleitt nefnt fjórar eða fimm skýringar sem koma til greina. Sjaldnar geta þau sagt með nokkurri vissu hver þeirra á við.

Þá er hætt við að viðbrögðin byggist á ágiskun, til dæmis átaki sem lyftir tölunni í eitt ár áður en hún sígur aftur, því að aldrei var hreyft við orsökinni.

„Hefðbundin könnun svarar fyrstu spurningunni vel. Hún var aldrei byggð til að svara annarri. Það er ekki ákæra á hana. Það er verkaskipting.“ Kjartan Örn Sigurðsson · úr handriti bókar í vinnslu

Hitamælirinn segir rétt til um hitann. Hann segir ekki hvort kuldinn stafar af brotnum glugga, ónýtri einangrun, biluðum ofni eða rangri stillingu. Allar orsakirnar gefa sömu tölu.

Dæmi: traust mælist lágt. Mögulegar orsakir:

  • a

    Ákvörðunarréttur er óskýr og enginn veit hver má ákveða hvað.

  • b

    Ákvarðanir eru ófyrirsjáanlegar og sambærileg mál fá ólíka niðurstöðu.

  • c

    Loforð eru gefin en ekki efnd.

  • d

    Upplýsingar berast aðeins til sumra.

  • e

    Hvatakerfið umbunar öðru en stjórnendur segjast vilja.

  • f

    Sá sem flytur vondar fréttir finnur fyrir því.

Sama talan getur átt sér allar þessar orsakir, og hver þeirra kallar á ólík viðbrögð.

Hugmyndin

Upplifun starfsfólks á sér upptök í hönnun vinnustaðarins

Kjarnatilgátan er einföld. Kerfið mótar hegðun og endurtekin hegðun verður að menningu. Menning er þá ekki það sem stjórnendur segja heldur það sem kerfið umbunar í reynd.

  1. Kerfiðleikreglur, hvatar, ábyrgð og upplýsingaflæði
  2. Hegðunþað sem fólk gerir í raun, dag frá degi
  3. Menningmynstrið sem endurtekin hegðun skilur eftir
  4. Reksturafköst, þjónusta, starfsmannavelta, fjarvistir
  5. Árangurþað sem allir sjá og allir vilja

Hver hlekkur í keðjunni er tilgáta sem á eftir að prófa, ekki staðreynd.

Húsið: líkan bókarinnar

Hugmyndin byggist á líkani úr bók höfundar um vinnustaðamenningu. Lóðin táknar upphafsskilyrðin, svo sem fjármagn, vörumerki, markaðsstaða og lykilfólk. Lóðin setur rammann en ræður því ekki hvort gott sé að búa í húsinu.

Það ræðst af burðarvirkinu: leikreglunum, hvötunum, ábyrgðinni og upplýsingaflæðinu. Innandyra búa hegðunin og menningin, og þakið er árangurinn.

Flestar mælingar beinast að þakinu, árangrinum, eða lóðinni, auðlindunum. Segullinn á að skoða burðarvirkið. Því hrósar enginn, en það ræður því hvort húsið stendur af sér óveður.

„Menning er ekki slagorð á vegg eða falleg orð í handbók. Menning er einfaldlega það sem gerist þegar á reynir.“ Kjartan Örn Sigurðsson
ÞakiðÁrangurrekstrarniðurstöður, vöxtur, nýsköpun
InnandyraHegðun og menningþað sem starfsfólk upplifir og kannanir mæla
BurðarvirkiðLeikreglur · Hvatar · Ábyrgð · Upplýsingaflæðiþað sem stjórnendur hanna, oft án þess að vita af því
LóðinUpphafsskilyrðifjármagn, vörumerki, markaðsstaða, lykilfólk
Einfölduð skýringarmynd af líkaninu. Hún er hugtakarammi, ekki mæliniðurstaða.

Aðferðin

Fjórar spurningar sem má ekki leggja saman í eina

Aðferðin er í fjórum skrefum og hvert þeirra svarar sinni spurningu. Þótt aðgerð hafi verið framkvæmd er ekki víst að kerfið hafi breyst.

  1. Mæling

    Hvað upplifir fólkið?

    Stutt könnun, án nafna svarenda, um skýrleika, sanngirni, traust, forystu, samstarf og fleira sem varðar daglegt starf.

  2. Greining

    Hvað í kerfinu veldur upplifuninni?

    Upplifunin er borin saman við það hvernig ákvörðunarréttur, upplýsingaflæði, hvatar og ábyrgð eru í raun hönnuð. Í fullri útgáfu; ekki í prufunni.

  3. Aðgerð

    Hverju þurfum við að breyta?

    Fáar, forgangsraðaðar kerfisbreytingar í stað langs lista. Hver aðgerð fær tímamörk og ábyrgðarmann sem hefur raunverulegt vald til að breyta orsökinni. Í fullri útgáfu; prufan bendir aðeins á spurningar til að skoða.

  4. Endurmæling

    Virkaði breytingin?

    Spurt er hvort kerfið hafi breyst, ekki aðeins hvort talan hafi hækkað. Talan getur líka batnað af því einu að þeir óánægðustu eru farnir.

Hönnun á móti upplifun

Bilið á milli er greiningin

Í fullri útgáfu hugmyndarinnar eru tvö lög metin hvort fyrir sig. Annað er upplifun starfsfólks. Hitt er hönnun kerfisins sjálfs: hvað er skjalfest, hvað er virkt og hvernig hlutirnir eru gerðir í raun. Bilið á milli laganna má lesa í báðar áttir.

Sama lága upplifunin getur því kallað á ólík viðbrögð. Ef hönnunin er góð en nær ekki til fólks liggur vandinn í framkvæmd og samskiptum og nýtt ferli leysir hann ekki. Og ef upplifunin er góð þótt hönnunin sé veik, stendur fólkið sig betur en hönnunin gefur tilefni til og ber það kerfið uppi, og í því felst falin áhætta ef það hættir.

Niðurstaðan á aldrei að vera „þið eruð með menningarvanda“ heldur ábending um hvar í kerfinu er rétt að byrja að leita.

Túlkunarrammi í þróun. Ekki hefur verið skilgreint hvar mörkin milli „hárrar“ og „lágrar“ stöðu liggja og það bíður prófunar.

Merki er ekki úrskurður

Könnun úrskurðar ekki um einstaklinga, staðfestir ekki brot og er ekki mat á hæfni nokkurs manns. Merki bendir á hvar rétt er að byrja að spyrja en geymir ekki svarið sjálft.

Sprungan sýnir álagið

Orsökin er ekki endilega í deildinni sem mælist verst. Vandinn getur birst í einni einingu en átt upptök í reglum sem verða til annars staðar.

Áhætta skoðuð sérstaklega

Alvarleg viðvörunarmerki, svo sem um kulnun eða þögn, eiga ekki að hverfa í meðaltalið. Þau eru skoðuð samhliða heildarmyndinni og kalla á sérstök viðbrögð.

Kenning sem má hrekja

Kenning sem getur skýrt hvaða niðurstöðu sem er eftir á er veik kenning. Þess vegna er skilgreint fyrir fram hvað myndi benda til þess að hugmyndin standist ekki, til dæmis:

  • Ein afmörkuð breyting er gerð á reglu eða hvata og hegðunin breytist ekki innan tímabils sem var ákveðið fyrir fram.
  • Tvær sambærilegar einingar mælast eins bæði í hönnun og upplifun en hegða sér samt kerfisbundið ólíkt.
  • Þáttur sem einn einstaklingur virtist bera uppi heldur styrk sínum eftir að hann er farinn.

Trúnaður og varðveisla gagna

Gögn vinnustaðarins tilheyra vinnustaðnum

Hér eru meginreglurnar sem fullbúinn vettvangur á að fylgja. Hann hefur ekki verið smíðaður og reglurnar eru því ekki tæknileg trygging. Hvernig prufan fer með gögn núna er lýst á forsíðunni. Persónuvernd og lagaleg atriði þarf að rýna áður en nokkuð verður tekið í notkun.

  • Varðveitt á aðgangi vinnustaðarins

    Gögn og niðurstöður vinnustaðar eiga sjálfgefið að varðveitast á aðgangi viðkomandi notanda eða vinnustaðar.

  • Hvorki seld, afhent né notuð í annað

    Gögnin á hvorki að selja né afhenda öðrum og ekki má nota þau í öðrum tilgangi en þeim sem vinnustaðurinn notar þau til.

  • Netföng aðeins til að senda boð

    Netföng yrðu notuð til að senda könnunarboð og fylgjast með þátttöku. Hönnunin á að skilja boð og svör að, svo stjórnandi sjái ekki svör einstakra starfsmanna.

  • Samtök fá ekki gögn um einstök fyrirtæki

    Samtök atvinnulífsins og önnur samtök fá engin gögn um einstök fyrirtæki og engin gögn eru send sjálfkrafa til samstarfsaðila.

  • Markaðsgreining aðeins með sérstöku samþykki

    Síðar mætti kanna hvort notendur vilji taka þátt í greiningu á atvinnugreinum. Það val þyrfti að vera frjálst, upplýst og aðskilið frá því að nota eigin könnun.

  • Aðeins nafnlausar samantektir

    Slík greining mætti aðeins byggjast á nafnlausum, samanteknum gögnum sem sýna ekki niðurstöður einstakra fyrirtækja.

Hvers vegna lofum við ekki fullri nafnleynd strax?

Algengt er að segja að könnun sé „algjörlega nafnlaus“, og það er sagt í góðri trú. En í fimm manna teymi þekkir stjórnandinn aðstæður hvers og eins, og opið svar getur lýst atviki sem allir á staðnum kannast við.

Þess vegna verður fullri nafnleynd ekki lofað fyrr en tæknileg útfærsla, lágmarksfjöldi svara og birting niðurstaðna hafa verið prófuð. Betri leiðin er að segja nákvæmlega hver sér hvað og hvað stjórnandinn fær ekki að sjá. Það er minna loforð, en við það er hægt að standa.

Þrjár stöður, ekki tvær

Ef ekki má birta niðurstöðu af því að hópurinn er of lítill má aldrei túlka það svo að ekkert hafi fundist.

Birt

Niðurstaða liggur fyrir og má birta.

Ekki birtanleg

Mælt, en hópurinn er of lítill til að birta án áhættu.

Ekkert merki

Mælt, og engin vísbending fannst.